Kadınlarda menapoz belirtileri

Menopoz kelime anlamı olarak kadının adetten kesilmesi ve doğurganlığının sona ermesidir. Perimenopoz, menopozun olacağına dair belirtilerin başlamasından adet kesilmesine kadar geçen zamandır. Menopoz belirtileri nelerdir? Kaç yaşında görülür? Menopoz belirtileri, ateş basması (boyundan aşağı sıcak su dökülmesi hissi olarak tariflenir), terleme, göğüslerde küçülme, vaginal salgıların azalmasına bağlı zor ve ağrılı cinsel ilişkidir. Menopozun başlama yaşı ortalama 48-52\’dir. Türkiye ortalaması 52 yaştır. Menopozun fiziksel ve psikolojik boyutu nedir? Menopozun yol açabileceği osteoporozun (kemik erimesi) etkisiyle kemik ağrıması ve kişinin kemiklerinde küçülme, incelme görülür. Menopozun psikolojik boyutu da çok önemlidir. Hasta doğurganlığını kaybettiğini ve bu sebeple eşinin kendisini artık istemeyeceğini düşünebilir. O yüzden menopoza giren her kadın eşiyle birlikte bir psikolog tarafından takip edilmelidir.

Menopozun yol açacağı hastalıklar nelerdir?

Menopoz osteoporoza (kemik erimesi), kalp damar hastalıklarına (damar sertliği, kalp krizi) bunun yanında rahatsız edici gece terlemeleri ve sıcak basmasına yol açar.

Osteoporoz nedir? Osteoporoz belirtileri nelerdir?

Osteoporoz kelime anlamıyla kemik erimesi demektir. Kişinin kemik yapısı değişmeden sabit kalır. Ancak kemik yoğunluğu azalır ve bu yüzden kırılganlığı artar. Osteoporozun başlıca ve ilk belirtisi kemik ağrılarıdır. Osteoporozda kemik, ufak travmalarla (darbelerle) kırılabilir hale gelir. Yani hasta yolda yürürken düşer ve kalçasında o günden sonra şiddetli ağrı hisseder. Ancak film çektirdiğinde kalça kemiğinin kırılmış olduğu fark edilir.

Osteoporoz her kadında görülür mü?

Osteoporoz normalde kadın-erkek ileri yaştaki herkeste görülebilir. Amerika\’da kadınlarda osteoporoz görülme oranı yüzde 35\’tir. Menopozun yol açtığı hastalıklardan biri de kemik erimesi olan osteoporozdur. Ancak osteoporoz, menopozun yanı sıra bazı kemik hastalığı ve metabolik bozuklukları olanlarda erken yaşlarda görülebilir.

Menopoz ve osteoporozun tedavisi var mıdır?

Menopoz tedavisinde amaç vücutta üretilemeyen östrojeni yerine koymaktır. Böylece kemik yıkımı ve kalp damar hastalıkları engellenir. \”Tip 1\” denilen menopoz tarafından tetiklenen osteoporozda (yaşlılık osteoporozu) uygulanabilen tedavi seçenekleri hormon tedavisi (östrojen), kalsitonin (kemik yıkımını engelleyen diğer bir hormon), bifosfanadlar, sodyum florid, vitamin D gibi ilaçlardır. Hormon tedavisi tablet, enjeksiyon ve krem şeklinde kullanılabilir. Krem formları daha çok cinsel ilişkinin kolaylaştırılması amacıyla vaginal kullanılır.

Hormon tedavisi herkese uygulanabilir mi? Kimlere uygulanamaz?

Hormon tedavisi engeli olmayan ve tedaviyi isteyen her kadına uygulanabilir. Hormon tedavisi karaciğer rahatsızlığı olanlara, meme kanseri veya rahim kanseri tanısı almış olanlara, meme veya rahim görüntüleme çalışmalarında kanser olabileceğinden şüphe edilenlere uygulanamaz.

Yan etkileri var mıdır? Hormon tedavisinin göğüs kanseri riskini artırdığı doğru mu?

Sadece östrojen kullanımı meme ve rahim dokusunu stimule ederek kanser oluşumunu tetikler. Bunun yanında pıhtılaşma bozukluklarına, vaginal kanamalara ve tromboemboliye (pıhtı artması) yol açabilir. Bunun için progesterone denen diğer bir hormonla ombinasyonları kullanılır. Bu kombinasyonun yan etkilerinin daha az olduğu ve kanser riskini azalttığı söylenmektedir.

Menopoz cinsel yaşamı etkiler mi?

Vaginal salgıların azalmasına bağlı olarak zor ve ağrılı cinsel birleşmeler görülür. Ancak vaginal preparatlar ve kremler sayesinde cinsel ilişki kolaylaştırılmaktadır. Dolayısıyla menopoza girmiş bir kişinin cinsel yaşamı sürebilir.

Menopoza giren kişinin hormon tedavisi uygulamasa bile kilo aldığı doğru mudur?

Menopozun, kişinin kilo almasına direkt bir etkisi yoktur. Menopoza girme yaşı gözönüne alınırsa kişininin yaşının ilerlemesiyle birlikte fiziksel aktivitesinin azalması ve metabolizmasının yavaşlaması nedeniyle kilo artışı söz konusudur. Ancak alınan bu kilo doğrudan menopozla ilgili değildir. Hormon tedavisi uygulanan hastalarsa diğer hormon tedavilerinde olduğu gibi kilo almaktadır.

Menopoz tedavisinde en son uygulanan teknikler nelerdir?

Menopoz tedavisinde yeni geliştirilen ilaçlar vardır. Bunlara tıpta selektif östrojen reseptör modulatörü denilmektedir. Kullanımı henüz yaygınlaşmamasına rağmen şu anda en ideal tedavi yöntemidir. Bunlar tamoksifen ve raloksifendir. Raloksifen kemik kaybını, kalp damar hastalıklarını engellemekte ayrıca meme ve rahim kanserine yol açmamaktadır. Ancak her ilaç gibi bunun da yan etkileri vardır. Sıcak basması, kramplar ve çok nadir de olsa bazı hastalarda ani ölüme yol açabilen derin ven trombozu görülebilmektedir.

Kadınlarda en sık görülen cinsel sorunlar

Kadınlarda En Sık Görülen Cinsel Sorunlar!

Kadınlar cinsellik konularında en az erkekler kadar isteklidir. Toplumsal baskılar ve yaşam koşulları kadınların kendilerini ifade etmelerini güçleştirir.

İlk gece korkusu
Evli olarak veya olmadan ilk gece hem kadın hem erkek için zordur. Aslında ilk gece korkusunun altta yatan nedeni toplum kaynaklı baskı ve tabulardır. Kadınlar cinsel ilişkinin kötü bir şey olduğu, sadece çocuk sahibi olmak için yapılması gereken bir iş olduğu biçiminde eğitim alırken,erkekler yüksek cinsel gücün çok önemli olduğu gibi önyargılara sahiptir. Yaşamı boyunca cinsel ilişkiden korkutulan kızlar, evli olsalar bile bu tabuyu yenemeyebilir. Bu kısıtlamalar içinde yapılan bir cinsel temas sırasında çiftler açısından beklenen sonuçlar elde edilmez. Zaman içinde cinsel ilişki devam ettikçe korkular ve önyargılar yenilir. Genelde toplumumuzda yeni evli çiftlerde sorun ancak böyle zaman içinde çözülür fakat bu zaman almakta veya ruhsal bozukluklara neden olabilir.

Kızlık zarı
Vajen başlangıcında bulunan ve bir deri katlantısı biçiminde görülen kızlık zarı (himen) ilk cinsel ilişkide yırtılarak az yada çok kanamaya neden olabilir. Tahmin edilenin tersine kızlık zarı bir perde gibi değil vajen girişinde deriden oluşan bir halka gibidir. Bu deriden oluşan yapının durumu daha önce cinsel ilişki olmadığını gösterebileceği için toplumda önemli bir tabu. Kızlık zarı cinsel ilişki sırasında bazen yapısı değişik olduğu için yırtılmayabilir veya kanamayabilir. Hızlı ve sert biçimde yapılan cinsel ilişki, kızlık zarı yırtılması yanında vajende de ciddi yırtıklara neden olabilir. Bu yırtıklar onarılmazsa kan kaybı ve yapısal bozukluklara neden olabilir. Cinsel ilişki sonrası kadınlarda görülen normal olmayan kanamalar için mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Ağrılı cinsel ilişki
Özellikle kadınlar için ağrılı cinsel ilişki sık rastlanılan bir yakınma. Bu yakınma başka önemli sorunların belirtisi olabileceği için önemli. Ağrılı cinsel ilişki bir hastalık nedeniyle veya psikolojik kökenli olabilir. Kadınlık organlarının iltihap hastalıkları, yumurtalık kistleri, endometriosis gibi bazı hastalıkları cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir. Ayrıca cinsel ilişki sırasındaki korkular da vajenin kasılmasıyla (vajinismus) ağrıya neden olabilir. İlk yapılacak şey bir sağlık kuruluşuna başvurarak bir hastalık olup olmadığının araştırılması gerekir.

Cinsel isteksizlik
Kadının cinsel ilişki sırasında heyecanlanmaması durumuna oldukça sık rastlanır. Bu durum ön sevişme sırasında vajende salgıların artmaması ile belli olabilir. Cinsel isteksizlik sonradan oluşabileceği gibi yaşam boyu devamlı da olabilir. Sonradan olan cinsel isteksizlik durumlarında kadında genellikle sadece belli bir erkeğe ait duyarsızlık olur. Yani arkadaş değiştirildiğinde bu durum düzelir. Ayrıca cinsel organları etkileyen iltihap gibi bazı hastalıklar durumunda, doğum kontrol hapı, depresyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar, sakinleştiriciler ve cinsel organlarla ilgili ameliyatlar kadınlarda cinsel isteği azaltabilir.
Cinsel isteksizlik yaşam boyu sürmüşse bu durumda kadında cinsel konularda bilgisizlik beklenebilir. Bu kadınlar cinsel organların yapısı, cinsel ilişki biçimleri gibi gibi konularda fazla bilgi sahibi değillerdir. Cinsel uyarılma durumlarında olan değişiklikler bu kadınlarda korkutucu veya iğrenç olarak görülürler. Cinsel ilişki evli çiftler için bile kötü bir şey, zevk için yapmaktan çok çocuk sahibi olma gibi bir amaca yönelik yapılan bir iş olarak kabul edilebilmektedir. Birliktelik süresi uzadıkça çiftler açısından cinsel ilişki heyecanı azalabilmektedir. Fakat kadınlar yaşam boyu cinsellikten zevk alabilir ve orgazm olabilir. Genellikle 60 yaşından sonra cinsel davranışların azalmasının nedeni ruhsal değişikliklerden çok vajende kuruluk olması gibi değişiklerdir. Bu durumun düzeltilmesi cinsel isteksizliğe neden olan durumun ortadan kaldırılması ile yapılabilir. Örneğin cinsellik konusunda kadınlara yeterli bilgi verilmeli, varsa hastalıkları tedavi edilmelidir.

Nedir bu Vajinismus?
Bu durum vajen etrafındaki kasların istemsiz olarak kasılarak cinsel ilişki sırasında penisin vajen içine girmesini engellemesi olarak tanımlanıyor. Cinsel ilişki sırasında kadın bacaklarını kapatır, bütün gücüyle cinsel ilişkiyi engellemeye çalışır. Vajinismus genellikle öğrenilmiş bir davranıştır, yani bir istenmeyen evlilik, ağrılı cinsel ilişki, gebelik korkusu gibi durumlarda oluşur. Bazen çocukluk çağında olmuş cinsellikle ilgili kötü bir olay da vajinismusa neden olabilir.

Orgazm sorunu için ne yapılmalı?
Yeterli cinsel uyarılma ve hatta cinsel ilişki olduğu halde orgazm olamama durumudur. Genellikle cinsel isteksizlikle beraber görülür. Bunun nedenleri yukarıda cinsel isteksizlik bölümünde anlattığımız gibi olabilir. Cinsel ilişki kadında en fazla uyarımın olmasından önce sonlanabilir. Kadın veya erkek cinsel uyarılma için ne yapılması gerektiğini bilmiyor olabilir. Bazı kadınlar da aşırı zevk almaktan korkması, veya kontrolü kaybetme düşüncesi ile cinsel ilşkiyi yarıda kesebilirler. Depresyon veya depresyon ilaçları kullanımı da orgazmı önleyebilir. Orgazm olabilmesi için öncelikli olarak cinsel isteksizlikte olduğu gibi hastalıkların tedavisi gereklidir. Bunun yanında heriki partnerin basamaklı olarak yaptığı cinsel eksersizler (Masters ve Johnson yöntemi) ile vajen etrafındaki kasların eksersizleri (Kegel yöntemi) yapılması ile başarılı sonuçlar alınıyor.

Kadınlarda ve erkeklerde cinsel gelişim

Cinsellikle ilgili konularda bedensel, duygusal ve toplumdaki konum açısından iyilik halinde olmak, cinsel sağlığımızı tanımlar. Mutlu ve güvenli bir cinsel yaşam sürme, üreme yeteneğine sahip olup, bu yeteneği koruma ve isteyince kullanma hakkının kadın/erkek, genç/yaşlı herkes için temel haklardan biri olduğu, 1994 yılında Kahire’de yapılan Birleşmiş Milletler Kalkınma ve Nüfus Konferansı’nda öngörülmüştür. Üreme Hakkı olarak tanımlanan bu öngörüyü sağlayan hizmetler üreme sağlığı hizmetleri olarak belirlenmiştir. Tüm üye ülkeler de, vatandaşlarına bu hakkı kullanma ve üreme sağlığı eğitimini üreme çağı öncesinde edinme olanağı sağlamak üzere söz vermiştir.

Ergenler ve gençler için önemli olan, erişkin yaşamına geçerken, içinde yaşadıkları ortamla uyum içinde cinselliklerini yaşamayı öğrenmeleridir. Ergenler ve gençler ruh sağlığı açısından başkalarına ve kendilerine zarar vermeden, bedensel sağlıklarını kötü etkilemeden, toplumda kendilerini zor duruma sokmadan diğer alanlarda olduğu kadar cinsellik konusunda da tutum ve davranışlarını yönlendirebilmelidirler.

Çoğu toplumda cinsellik hakkında ortak ve yaygın olan YANLIŞ İNANIŞLAR vardır. Öncelikle bu yanlışları ortadan kaldırmaya çaba göstermeliyiz. Bunlardan en önemli birkaçı, yukarıdaki bilgileri pekiştirmek amacıyla aşağıda sunulmuştur:

Erkek cinsel ilişkiyi her zaman ister ve buna hazırdır.
Sevişmeyi başlatan kadın ahlaksızdır.
Sevişmek cinsel birleşme demektir; bunun dışındakiler önemsizdir.
Erkeğin penisi sertleştiğinde en yakın zamanda boşalmalıdır.
Eşler birbirlerini sevdikleri taktirde sevişmekten nasıl zevk alabileceklerini bilirler.
Sevişme her zaman doğal ve kendiliğinden olmalıdır; sevişme hakkında konuşmak veya düşünmek onu bozar.
Her erkek her kadına nasıl zevk vereceğini bilmelidir.
Cinsellikten zevk alan kadınlar çok deneyimlidir.